Silahlanma

tam gaz…

Necdet Buluz

Barış çağrılarına, silahsızlanma çabalarına rağmen tüm dünyada silahlanmanın hızlı biçimde sürdüğü görülüyor. Konu ile ilgili hazırlanan raporda, en büyük silahlanmanın Amerika tarafından gerçekleştiği, Türkiye’nin de savunma giderlerini artırdığı görülüyor. Çin’in ise silahlanma yarışında Amerika’nın ardından geldiği aynı raporda dile getiriliyor.

Hemen vurgulayalım:

Amerika, aynı zamanda dünyayı silahlandırma yarışında da önde geliyor. Özellikle körfezde Suudi Arabistan başta olmak üzere Araplara sürekli silah satarak önemli gelir elde ediyor.

Bir önemli nokta daha:

Türkiye silahlanmada dışa bağımlığını azaltmak için kendi ürettiği silah ve ekipmanlarla dikkat çekiyor. Yapılan açıklamalarda Türkiye’nin dışarıya silah satabilecek kapasiteye bile ulaşabileceği bile söyleniyor. Bu konuda arge çalışmalarının başarısının küçümsenmemesi gerektiğini özellikle vurgulamak istiyoruz.

2018’de 19 milyar dolar savunma harcaması yapan Türkiye, son 10 yılda savunmaya ayırdığı bütçeyi yüzde 65 arttırdı

Kurulduğundan bugüne, silahlanma, silah kontrolü ve silahsızlanma gibi alanlarda, rapor, analiz ve araştırmalardan oluşan çalışmalar yağan Stockholm Barış Araştırmaları Enstitüsünün (SIPRI) ‘Dünyada Askeri Harcamadaki Eğilimler 2018’ raporu yayımlandı.

Rapora göre, 2018’de küresel savunma harcamaları, 2017’ye göre yüzde 2.6 artarak 1 trilyon 822 milyar dolara ulaştı. Dünyada 2018’de silahlanma için harcanan toplam miktar küresel gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2.1’ini oluşturdu. ABD, Çin, Suudi Arabistan, Hindistan ve Fransa 2018’de en fazla askeri harcamayı yapan 5 ülke oldu.

Rapora göre, bu 5 ülke küresel savunma harcamalarının yüzde 60’ını yaptı. Rusya, 2018’de dünyada savunmaya en fazla bütçe ayıran 6. ülke oldu. En fazla askeri harcama yapan 15 ülke, bu alandaki küresel harcamanın yüzde 81’ini gerçekleştirdi.

SIPRI’nın raporuna göre, savunmaya en büyük bütçeyi ayıran ülke yine ABD oldu. Savunma bütçesini bir önceki yıla göre yüzde 4.6 artıran ABD, geçen yıl 649 milyar dolar harcadı.

Dünyanın yükselen gücü Çin, ABD’nin ardından 250 milyar dolarlık savunma bütçesiyle ikinci sırayı aldı. Çin’in askeri harcamalarında geçen yıl yüzde 5’lik artış kaydedildi.

Bu ülkenin savunma harcamalarının son 10 yılda yüzde 83 artması dikkati çekti. Hindistan ise askeri harcamalarını aynı dönemde yüzde 3.1 artırdı.

Buna karşın, Suudi Arabistan, Fransa ve Rusya 2018’de savunmaya ayırdıkları bütçeyi bu dönemde düşürdü. Suudi Arabistan askeri harcamalarını yüzde 6.5, Fransa yüzde 1.4 ve Rusya yüzde 3.5 azalttı.

Türkiye’nin askeri harcamaları ise bir önceki yıla göre yüzde 24 artarak 19 milyar dolara ulaştı. Son 10 yılda savunmaya ayırdığı bütçeyi yüzde 65 artıran Türkiye, 2018’de dünyada savunma için en fazla harcama yapan 15 ülke arasında artış oranı açısından ilk sıraya yerleşti.

Orta Amerika ve Karayipler, Orta Avrupa, Orta ve Güney Asya, Doğu Asya, Kuzey Amerika, Güney Amerika ve Batı Avrupa ülkelerinde askeri harcamalar 2018’de artış gösterdi.

Buna karşın, Doğu Avrupa, Kuzey Afrika, Okyanusya, Güney Doğu Asya ve Sahraaltı Afrika’da savunma harcamaları azaldı. Orta Doğu’da ise verinin mevcut olduğu ülkelerin toplam askeri harcamasında azalma tespit edildi.

Özetleyelim:

Silahlanma hızla sürüyor. Silah satan ülkeler bu sayede çok önemli gelir elde ediyor. Amerika bütçesinin önemli bölümü silah satışları ile karşılanıyor. Bu nedenle Amerika’nın silah üretimi ve satışının şu an için durması mümkün değil.

Silahlanmanın savunma amaçlı olmasının dışında kullanılmasının önüne geçilebilir mi? Böylesine silahlanma yarışında bu mümkün değil. Kaldı ki, süper güçler nükleer silahlarla da halen tehdit oluşturmaya devam ediyor. Nükleer silahlanma yarışında olan ülkelerinin varlığını da biliyoruz.

Konu bizim için de son derece önemli. Bu nedenle silahlana konusunda önümüzdeki günlerde de yazmaya devam edeceğiz.

necdetbuluz@gmail.com

www.facebook.com/necdet.buluz