-HALKIN ENFLASYONU DURDURULAMIYOR
-HAZİRAN AYINDA GIDA FİYATLARI BİR ÖNCEKİ AYA GÖRE YÜZDE
1,96 ORANINDA ARTIŞ GÖSTERDİ.
-BU YILIN İLK ALTI AYILIK DÖNEMİNDE YÜZDE 26,5 ORANINDA ARTAN
GIDA FİYATLARINDAKİ SON BİR YILLIK ARTIŞ İSE YÜZDE 56,19
OLARAK ÖLÇÜLDÜ.

Türkiye’nin İstanbul seçimlerine odaklandığı ve iktidarın ekonomik sorunların
çözümü yerine seçimi kazanmaya odaklandığı Haziran ayında halkın enflasyonu
yükselişini sürdürdü. Haziran’da gıda fiyatları bir önceki aya göre yüzde 1,96
oranında artarken, altı aylık artış yüzde 26,53’e, son bir yıllık artış ise yüzde 56,19’a
çıktı.
Birleşik Kamu-İş Konfederasyonun Ar-Ge birimi KAMUAR’ın, Ankara’daki
pazar ve marketlerden fiyatlarını düzenli olarak derlediği 78 zorunlu gıda
maddesinden oluşan bir sepeti esas alarak yaptığı “halkın enflasyonu” araştırmasının
Haziran ayı sonuçları açıklandı. Araştırmayla, gıda fiyatlarında yaşanan yükselişten
en büyük zararı, gelirinin büyük bölümünü gıdaya ayırmak zorunda olan ve
enflasyona karşı herhangi bir koruması bulunmayan ücretlilerin ve yoksulların
yaşadığı gerçek enflasyonun boyutunun ortaya konulması amaçlanıyor.
Tüketim harcamaları araştırmaları, en yoksul yüzde 10’luk kesimin harcadığı
her 100 liranın 31 lirasını gıda için yaptığını, en zengin yüzde 10’luk kesimin 100
liralık harcaması içerisinde gıdanın aldığı payın ise 13 lirada kaldığını gösteriyor.
Dolayısıyla gıda fiyatlarında yaşanan artış ve azalışlar, harcamalarının büyük
bölümünü gıdaya ayırmak zorunda bulunan yoksulların enflasyonunu zenginlere göre
çok daha fazla etkiliyor.

Türkiye’deki aileler gıda için harcadıkları her 100 liranın 17,9 lirasını pirinç,
ekmek, bulgur, buğday unu, makarna ve şehriye gibi ürünlere harcıyor. Diğer ülkelere
göre miktar olarak çok az tüketilmesine rağmen, dünyanın belki de en yüksek
fiyatlarının geçerli olması nedeniyle et ve balık için yapılan harcamalar ise gıda
harcamalarının yüzde 22,4’ünü oluşturuyor. Süt, peynir, tereyağı ve diğer süt ürünleri
ile yumurtanın gıda harcamaları içerisindeki payı ise yüzde 13,4’ü buluyor. Türkiye’de
gıda için harcanan her 100 liranın 5,5 lirası tereyağı dışındaki yağlara,10,8 lirası
meyveye, 15,1 lirası sebzeye, 6,1 lirası şeker, reçel, bal gibi gıda ürünlerine, 3,1 lirası
çay ve kahveye, 3,6 lirası alkolsüz içeceklere, 2,2 lirası ise diğer gıda maddelerine
ayrılıyor.
Bu arada TÜİK’in araştırmalarına göre yoksullar gıda harcamalarının büyük
bölümünü ekmek, tahıl ve sebzeye ayırırken, zenginlerin gıda harcamalarının büyük
bölümünü et balık ve deniz ürünleri meydana getiriyor.

GIDA FİYATLARINDAKİ DEĞİŞİM (HAZİRAN 2019)

Bir Önceki Aya
Göre (%)

Aralık 2018’e
göre (%)

Yıllık (%)
Ekmek, un, bulgur, makarna v.b. -0,71 4,16 18,99
Et-Balık 2,37 11,94 19,38
Süt, süt ürünleri, yumurta -3,92 31,59 46,87
Yağ -1,07 8,92 23,15
Meyve -8,60 47,24 101,41
Sebze 19,33 40,13 176,82
Bakliyat -4,10 1,96 17,79
Diğer 4,43 19,37 30,38
Ortalama 1,96 26,53 56,19
Haziranda, ekmek, un, bulgur, pirinç, makarna fiyatlarında bir önceki aya göre
yüzde 0,71 oranında azalış yaşanırken, et-balık harcamalarında ise yüzde 2,37
oranında artış gözlendi.
Haziran’da süt ve süt ürünleri ile yumurta harcamaları yüzde 3,92 oranında
azalırken, katı ve sıvı yağ fiyatlarında yüzde 1,07 oranında azalma kaydedildi.
Meyve harcamalarının yüzde 8,6 oranında azaldığı haziran ayında sebze
harcamalarında ise bir önceki aya göre yüzde 19,33 oranında artış kaydedildi.
Bakliyat fiyatları yüzde 4,1 oranında azalırken, salça, zeytin, bal, çay tuz ve
benzeri gıda maddelerinden oluşan diğer gıda fiyatlarında da yüzde 4,43 oranında
artış oldu.

OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ
Yılın ilk altı ayında gıda fiyatlarında toplam yüzde 26,53 oranında yükseliş
kaydedildi. Geçen yılın aralık ayına göre ekmek, un, bulgur vb. gıda ürünlerinin
fiyatları yüzde 4,16, et ve balık fiyatları yüzde 11,94 oranında arttı. Süt ve süt
ürünlerinin fiyatlarında yüzde 31,59, meyve fiyatlarında yüzde 47,24, sebze
fiyatlarında yüzde 40,13, bakliyat fiyatlarında yüzde 1,96 artış oldu. Yağ fiyatlarının
yüzde 8,92 oranında arttığı bu dönemde, diğer gıda fiyatlarında ise yüzde 19,37
oranında yükseliş yaşandı.
SON BİR YIL
Gıda harcamalarında bir önceki yılın aynı ayına göre (Haziran 2018) göre ise
yüzde 56,19 oranında artış gözlendi.
Haziran 2019 itibariyle son bir yılda ekmek, un, bulgur, makarna ve
benzerlerinin fiyatlarında yüzde 18,99, et-balık fiyatlarında 19,38, süt ve süt ürünleri
ile yumurta fiyatlarında yüzde 46,87 oranında artış kaydedildi. Bir yıl öncesine göre
katı ve sıvı yağ fiyatları yüzde 23,15 oranında arttı. Meyve fiyatları yüzde 101,41
oranında, sebze fiyatları ise yüzde 176,8 oranında artış gösterdi. Bakliyat fiyatları
yüzde 17,79 diğer gıda fiyatları ise yüzde 30,38 oranında arttı.

Mehmet BALIK
Genel Başkan