İthalatta

lider ülke

olduk…

 

Necdet Buluz

 

Bir dönemler her türlü gıda maddesini ihraç eden ülkemiz şimdi ithal ürün ithalatında lider ülke oldu. Neredeyse her türlü gıda maddesi dışarıdan geliyor. Bu da Türkiye’de tarım sektörünü vuruyor.

Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF) Veri Paneli verilerine göre; Türkiye’nin tarım, gıda ve içecek sektörünün, yılın ilk 3 ayında geçen yılın aynı dönemine göre ihracatı yüzde 1.46 azalışla 7 milyar 220 milyon dolardan 7 milyar 110 milyon dolara düştü. Söz konusu dönemde yapılan ithalat ise yüzde yüzde 19.48 artışla 4 milyar 870 milyon dolardan 5 milyar 820 milyon dolara çıktı. Böylece, yılın ilk 3 ayında tarım, gıda ve içecek sektörü 1 milyar 290 milyon dolarlık dış ticaret fazlası verdi. Birim ihracat değeri ise yüzde 2.26 artarak ton başına 1266 dolar oldu.

Bu yılın ilk 3 aylık dış ticaret verileri sektörlere göre incelendiğinde; en fazla ihracatın 804 milyon dolar ile Şeker ve Şekerli Mamuller sektöründe yapıldığı görüldü. Bu sektörü sırasıyla Sert Kabuklu Meyveler sektörü (688 milyon dolar), Yaş Meyve sektörü (636 milyon dolar), Bitkisel Yağ sektörü (545 milyon dolar) ve Balıkçılık ve Su Ürünleri sektörü (428 milyon dolar) takip etti. Yine aynı dönemde en fazla ithalat 1 milyar 352 milyon dolar ile Hayvan Yemi sektöründe yapıldı. Bu sektörün ardından en fazla ithalat yapan sektörler; Bitkisel Yağ (1 milyar 75 milyon dolar), Kakao ve Çikolata (646 milyon dolar), Canlı Hayvan Ticareti (545 milyon dolar) ve Kahve, Çay ve Baharat (253 milyon dolar) sektörleri olarak sıralandı.

2025 yılının 3 aylık döneminde, ihracatta öne çıkan ürünler sıralamasında yüzde 9.32’lik artışla fındık içi ilk sırada yer aldı. Fındık içi ihracatı 395.6 milyon doları geçti. İkinci sıradaki ayçiçeği yağı rafine ihracatında da yüzde yüzde 24.18 artış yaşandı. Ayçiçeği yağı rafine ihracatı 269.8 milyon dolar olarak gerçekleşti. Buğday unu ihracatı da 233.5 milyon dolarlık değeriyle üçüncü sırada kendisine yer buldu. Söz konusu ürünün ihracatında yüzde 39.74 düşüş görüldü. Yılın 3 aylık döneminde en çok ithalatı gerçekleştirilen ürün, yüzde yüzde 216.7 azalarak, 531.4 milyon dolarla sığır oldu. Soya fasülyesi ithalatı 466.7 milyon dolar olarak gerçekleşti. Kakao ithalatı ise 389.8 dolarda kaldı.

Tarım, gıda ve içecek sektörünün en çok ihracat gerçekleştirdiği ülkeler sıralamasında ihracatın yüzde 7.34 azaldığı Irak, 850 milyon dolarla ilk sırada yer aldı. İkinci sırada yer alan Almanya ile yapılan ihracat yüzde 1.48 artışla 519.1 milyon dolara ulaştı. Üçüncü sırada 458.1 milyon dolarla ABD yer aldı. ABD’ye yapılan ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9.63 arttı.

En çok ithalat yapılan ülkeler sıralamasında da ilk sırada Rusya geldi. Rusya’dan yapılan ithalat 720.6 milyon dolar oldu. İkinci sıra, 538.5 milyon dolarlık ithalatın gerçekleştirildiği Brezilya oldu. 523.5 milyon dolarlık ithalatın yapıldığı ABD ise üçüncü sırada yer aldı.