Necdet Buluz

Ortada şöyle bir senaryo dolaşıyor:

“Rusya, özellikle Avrupa ülkelerine savaş sonrası bir fatura ödetir. Doğalgaz ve petrol sevkiyatı kısabilir ya de keser. Petrol fiyatları fırlar. Bunları göz önünde bulundurarak şimdiden Rusya petrolüne karşı önlem almak ve alternatif bulmak gerekiyor.”

Batılı ülkeler, Ukrayna’yı işgali nedeniyle Rusya’ya bir dizi yaptırımı devreye sokmalarına rağmen her gün Rusya’ya petrol ve doğalgaz için milyonlarca dolar ödemeye devam ediyor. Avrupalı liderler, kıtanın enerji ihtiyacının yüzde 40’ını karşılayan Rusya’nın yerine getirebilecekleri bir alternatif arayışı içine bu nedenle girmiş bulunuyor.

Rusya’nın büyük bankalarına karşı yaptırımlar devreye sokuldu.

Rusya’nın oligarşi liderlerinin varlıkları donduruldu, bu kişilere karşı seyahat kısıtlamaları getirildi.

Rus uçaklarının Avrupa hava sahalarında uçuşu yasaklandı.

Ancak Rusya’dan Avrupa’ya doğalgaz ve petrol ithalatı devam ediyor ve Avrupa hala her gün Rusya’ya bunun için milyonlarca dolar ödüyor.

Avrupa Birliği bakanları hafta başında Brüksel’de bir araya gelerek Rusya’ya bağımlılığa bir çözüm üretmeye, alternatif enerji kaynağı arayışlarını hızlandırmanın yolunu bulmaya çalıştı.

Putin, açıklamasında “Bize karşı cephe alanların listesini tutuyoruz. Hesaplaşma zamanı gelecek” demişti.

İrlanda Çevre Bakanı Eamon Ryan, “Her gün Rusya ekonomisine 350 milyon dolar aktarıyoruz. Bu, onların bugün Kiev ve diğer kentlere karşı kullandıkları silahlara yatırım yapmasını sağlıyor. Bu nedenle, hem iklim kriziyle ilgili olarak hem de halklarımızın güvenliği için fosil yakıtlarına olan bağlılığımızı bir kez daha gözden geçirmek zorundayız” diyor.

Rusya, Avrupa’nın doğalgaz ihtiyacının yaklaşık üçte birini karşılıyor. Son verilere göre, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden bu yana doğalgaz ithalatı da arttı. Fiyat artışlarıysa şu an bu alanda ticareti daha da karlı bir hale getirdi.

Brookings Enstitüsü’nden Douglas Rediker, “Batılı ülkelerin, Rusya’nın doğalgaz ve petrol sektörüne yaptırım uygulamaktan geri durmaya devam edeceğini düşünüyorum” diyor.

Rusya’dan ithal edilen doğalgaza en fazla bağımlı olan ülkelerden biri olan Almanya, 11 milyar dolarlık Kuzey Akım 2 boru hattı projesini iptal etti.

Uzman Timm Kehler, “Geleceği düşünmek zorundayız. Almanya’nın daha fazla doğalgaza ihtiyacı olacak çünkü yurtiçi üretimde azalma var. İklim kriziyle mücadele amaçlı koyduğumuz hedeflere ulaşmamız için de endüstriyel alanlarda daha fazla gaz ihtiyacımız olacak. Bu nedenle, ‘Gelecekte bu gazı nereden alacağız?’ sorusuna yanıt bulmak zorundayız” diyor.

Almanya, doğalgaz tedarik kaynaklarını çeşitlendirme çabasıyla iki yeni sıvılaştırılmış doğalgaz tesisi açma planını açıkladı. Avrupa’nın sıvılaştırılmış doğalgaz ithalatı Ocak ayında rekor düzeye ulaştı. Bu dönemde ithal edilen sıvılaştırılmış doğalgazın yarısından fazlası ise Amerika’dan.

Almanya, bu yılın sonunda nükleer enerji tesislerini devre dışı bırakıp 2030 yılı itibariyle de kömüre dayalı tüm tesisleri kapatma hedefinde. Ancak Alman yetkililer, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali nedeniyle bu hedeflere belirlenen sürede ulaşamayabileceklerini söylüyor.

Almanya Eski Çevre ve Enerji Bakanı Rainer Baake, Avrupa ülkelerinin yenilenebilir enerjiye geçiş sürecini hızlandırması gerektiğine vurgu yapıyor.

Baake, “Rusya’ya şu an, ‘senin doğalgazını da petrolünü de gelecekte istemeyeceğiz’ mesajı net bir şekilde verilmeli. Bunun elbette ağır bir bedeli olacak ve fiyatlar daha da artacak. Ancak kendimizi fosil yakıtlara olan bağlılığımızdan ancak bu şekilde, yenilenebilir enerjiye odaklanarak kurtarabiliriz” diyor.

Diğer taraftan, Shell ve BP gibi Avrupa’nın enerji devleri de Rus petrol şirketlerindeki milyarlarca dolarlık hisselerini satışa çıkarmaya başladı.