(D) vitamini eksikliği

önemsenmeli…

 

Necdet B.SİVASLI

 

Son yıllarda hemen herkeste (D) vitamini eksikliği ortaya çıkıyor. Doktorlar, bu nedenle şurup veya ağızdan alınan haplarla eksikliği gidermeye çalışıyor. Uzmanlar (D) vitamini eksikliğinin mutlulukla da ilişkili olduğunun altını çiziyor. Bu nedenle özetle “D vitamini eksikliği basit bir şey değil, önemsenmelidir” deniliyor.

Güneş ışınları beyin tarafından salgılanan melatonini azaltıcı, mutluluk hormonu diye bilinen seratonini artırıcı etki yapmaktadır. Mutsuzluğun sebebi D vitamini eksikliği olabilir.

 

Uzmanlar, güneş ışınlarının mutluluk hormonunu artırdığını belirterek, mutsuzluğun kaynağının D vitamini eksikliği olabileceğini bildirdi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Huri Özkarabulut, vücuttaki D vitamininin sadece yüzde 10’unun gıdalarla alınabildiğini, yumurta sarısı, dana karaciğeri ve balık yağının en iyi D vitamini kaynakları olduğunu vurguladı. Vücudun ihtiyacı olan D vitamininin büyük çoğunluğunun güneş ışınlarından alındığını aktaran Özkarabulut, kış aylarında kanda bulunan D vitamini düzeyine dikkat edilmesi gerektiğini kaydetti.

 

Özkarabulut, “D vitamini yetersizliği ile birçok hastalık riski artışı arasında bağlantı bulunuyor. Örneğin; kanser, kardiyovasküler hastalıklar, osteoartrit ve oto immün hastalıklar, hatta tip-2 diyabet ve depresyon D vitamini eksikliği ile bağlantılıdır. Güneş ışınlarının kişiyi depresyondan koruduğu araştırmalarla belirlenmiştir. Güneş ışınları beyin tarafından salgılanan melatonini azaltıcı, mutluluk hormonu diye bilinen seratonini artırıcı etki yapmaktadır. Mutsuzluğun sebebi D vitamini eksikliği olabilir.” ifadelerini kullandı.

 

Dr. Öğr. Üyesi Özkarabulut, güneş ışığına maruziyet, yaşanılan bölgenin deniz seviyesinden yüksekliği, derideki pigmentasyon yoğunluğu, yaş ve beslenme ile alınan D vitamini miktarına göre bu vitamin düzeyinin değişim gösterdiğini bildirdi. Yaşam şekli, yaş, ırk ve diğer faktörlerin D vitamini için risk oluşturduğunu belirten Özkarabulut, 65 yaş üzeri kişilerde D vitamini yetersizliği riskinin arttığını vurguladı. Özkarabulut, yaşlıların düzenli olarak güneşe maruz kalsalar da derilerinin D vitaminini gençlerden yüzde 75 daha az ürettiğini aktararak, yapılan çalışmaların vitamin D eksikliği ile obezite arasında bağlantı olduğunu gösterdiğini kaydetti.

 

Ayşe Huri Özkarabulut, düşük vitamin D düzeyinin sindirim sistemi ve bağırsak hastalıklarına etkisine değinirken, şu değerlendirmelerde bulundu: “Bu hastalıklar, besin kaynaklarından alınan D vitamininin zor emilmesine neden oluyor. Eğer D vitamini eksikliği varsa kas, kemik ağrıları, yorgunluk, halsizlik ve depresyon görülebiliyor.

 

Çocuklarda en bilinen belirtisi bacak eğriliği şeklinde ortaya çıkan raşitizm hastalığıdır. Yetişkinlerde ise kolay kemik kırılmasıyla ortaya çıkan osteomalasiadır. Standart D vitamini eksikliğinin tedavisi takviye verilmesi şeklindedir. Doğru yiyeceklerin verilmesine rağmen çoğu bilim insanı gıdalarla eksikliğin giderilemeyeceğini düşünmekte.”