İşsizlik daha da artacak…

 

Necdet Buluz

 

Ekonomide Türkiye’yi neler bekliyor? Giderek artan enflasyon, kapanan şirket sayısı geleceğimizi tehdit ediyor. Yapılan değerlendirmelerde işsizliğin artacağı, zombi şirketlerin batacağı, kredilerin daha da zor bulunacağı, ucuz paraya alışanların ağlayacağı bir dönem yaşanacağı ifade ediliyor.

Sabancı Üniversitesi Finans Kürsüsü Başkanı Prof. Dr. Özgür Demirtaş, sosyal medya hesabından 2024 için “Zorlu bir yıl olacak” değerlendirmesini yaptı. Demirtaş, 14 Ocak’ta sosyal medya hesabından Türkiye ekonomisine ilişkin 2024 ve 2025 yılları öngörülerini paylaştı.

İşsizliğin artacağına, zombi şirketlerin batacağına, kredi bulmanın zorlaşacağına dikkat çeken Prof. Dr. Demirtaş, yapısal reformlar yapılır ve doğru para politikasına devam edilirse, 2025 yılı için ümitvar olduğunu aktardı.

Özgür Demirtaş yapısal reformların yapılmaması halinde ise “acı reçete”nin devam edeceğini ifade etti.

Prof Dr. Özgür Demirtaş madde madde şu şekilde sıraladı:

– Ekonomik olarak ülkece çok zorlu bir yıla giriyoruz. Ama iyi haberim de var. Sonuna kadar okuyun.

– İşsizlik artacak. Bazı insanlar işlerini kaybedecek.

– Zombi şirketler batacak.

– Kredi daha da zor bulunacak.

– Ucuz paraya alışanlar ağlayacak.

– Ama eğer benim yıllardır söylediğim yapısal reformlar yapılır ve doğru para politikasına devam edilirse yılın ikinci yarısı hafif kıpırdanma başlayacak ve 2025 yılı daha iyi olacak.

– Yok eğer yapısal reformlar yapılmaz veya yarıda kesilirse acı devam edecek.

Hadi yapabiliriz. Ben Türkiye’ye inanıyorum. Lütfen bu sefer bari doğrusunu yapalım

Şimdi de otomobil piyasasına göz atalım.  Otomotiv üretim 2023’te 1.5 milyona dayandı.

Otomotiv pazarı 2023’te otomotiv üretimi bir önceki yıla göre yüzde 9 artarak 1 milyon 468 bin 393 adede yükseldi. Geçen yıl üretimde yüzde 9, ihracatta yüzde 5, satışlarda yüzde 55’lik artışın yaşandığı otomotiv sektörüne dair 2023 verileri Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) tarafından açıklandı.

Buna göre, otomobil üretimi ise yüzde 18 artarak 952 bin 667 adet seviyesinde gerçekleşti. Traktör üretimiyle toplam rakam ise 1 milyon 525 bin 963 adedi buldu. 2023’te ticari araç üretimi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 5, hafif ticari araç üremi de yüzde 7 geriledi.

Ağır ticari araç grubunda ise üretim yüzde 16 arttı. Bu dönemde, otomotiv sanayisinin kapasite kullanım oranı yüzde 74 olarak gerçekleşti. Araç grubu bazında kapasite kullanım oranları ise hafif araçlarda (otomobil + hafif ticari araç) yüzde 74, kamyon grubunda yüzde 91, otobüs-midibüs grubunda yüzde 54 ve traktörde yüzde 75 seviyesinde gerçekleşti.

2023’te otomotiv ihracatı 2022’ye göre, adet bazında yüzde 5 artarak 1 milyon 18 bin 247 oldu. Bu dönemde otomobil ihracatı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 16 artarken, ticari araç ihracatı ise yüzde 11 geriledi. Traktör ihracatı da 2022’ye göre yüzde 8 azalarak 16 bin 752 olarak gerçekleşti. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre, toplam otomotiv sanayi ihracatı, 2023’te yüzde 16’lık payla sektörel ihracat sıralamasında zirvedeki yerini korudu.

Uludağ İhracatçı Birlikleri (UİB) verilerine göre, 2023’te toplam otomotiv ihracatı, 2022’ye göre yüzde 13 artarak 35,7 milyar dolar oldu. Euro bazında ise yüzde 10 artarak 33 milyar euro olarak gerçekleşti. Bu dönemde, dolar bazında ana sanayi ihracatı yüzde 16, tedarik sanayi ihracatı da yüzde 10 arttı.

 Satış tarafına bakıldığında, geçen yıl toplam pazar, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 55 büyüyerek 1 milyon 283 bin 952 adet düzeyinde gerçekleşti. Bu dönemde, otomobil satışları da yüzde 63 arttı ve 967 bin 341 adet oldu.

Ticari araç pazarına bakıldığında ise 2023’te bir önceki yıla kıyasla toplam ticari araç satışlarında yüzde 35, ağır ticari araç pazarında yüzde 17, hafif ticari araç pazarında ise yüzde 39 artış kaydedildi. 2023’te, 2022’ye göre otomobil satışlarındaki yerli araç payı yüzde 32, hafif ticari araç pazarında yerli araç payı ise yüzde 46 olarak gerçekleşti.