İran,

dediğini

yapıyor…

 

Necdet Buluz

 

ABD ve İsrail’in İran’ı hedef almasından sonra şunları yazmıştık:

“İran bir Irak, bir Suriye gibi değil. Üstelik Rus ve Çin İran’ın yanında. Çin petrolün yüzde 80’ini İran’dan alıyor. Rusya silah yardımında bulunuyor. İran’ın Hürmüz Boğazını kapatması ile başlayan gerilim genişleyerek devam ediyor. Hürmüz Boğazından geçenlerin çoğu İran ve Çin bandıralı gemiler. Hürmüz Boğazı’ndan geçişler durma noktasına geldi.

Küresel petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’ndan, ABD ve İsrail’in, İran’a yönelik saldırıları sonrasında Mart ayının başından bu yana sadece 77 geminin geçiş yaptığı tespit edildi. İngiltere merkezli denizcilik veri sağlayıcısı Lloyd’s List Intelligence raporunda, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan bölgesel çatışmanın Hürmüz Boğazı’na etkisine ilişkin bilgi verildi. Verilere göre, geçen yılın 1-11 Mart tarihleri arasında boğazdan 1229 gemi geçerken, bu yılın aynı döneminde bu sayı 77’ye geriledi.

Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerin yüzde 26’sının İran, yüzde 13’ünün Yunanistan ve yüzde 12’sinin Çin bağlantılı gemilerden oluştuğu belirtildi. Boğazı kullanan mevcut gemilerin çoğunun Rusya ve İran ile bağlantılı olan ve Batı yaptırımlarını aşmak için kullanılan “gölge filo”ya ait olduğu belirtildi.

Lloyd’s List Intelligence kıdemli analisti Bridget Diakun’un değerlendirmelerine yer verilen raporda, İran’ın, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerle hala ihracat yapmaya devam ettiği belirtildi. Diakun, “Geçiş yapan tankerlerin ve gaz taşıyıcıların yarısından fazlası gölge filolardan oluşuyor. Bu gemiler aksamalara alışkınlar” değerlendirmesinde bulundu. Bu tip gemilerin, çoğunlukla bakımsız, sigortası olmayan ve mülkiyet yapısı şüpheli eski gemilerden oluştuğunu ifade eden Diakun, bu gemilerin geçiş denemesi yapma ihtimalinin daha yüksek olduğunu belirtti.

Küresel petrol arzının yüzde 20’sinin geçtiği ve İran sınırında yer alan Hürmüz Boğazı’ndan gemilere yapılan saldırılarla geçişler durma noktasına geldi. Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), mart ayının başından bu yana 9’u petrol tankeri olmak üzere toplam 20 ticari geminin saldırıya uğradığını veya olay bildiriminde bulunduğunu açıkladı.

 

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) de bölgede 8’i petrol tankerlerini kapsayan toplam 16 olayı kaydetti. İran, ABD ile İsrail’in ülkeye saldırıları sonrasında Hürmüz Boğazı’nı saldırılarla bağlantılı ülkelere ait gemilerin geçişine kapatmıştı.

 

Ayetullah Ali Hamaney’in, ABD-İsrail saldırısında hayatını kaybetmesinin ardından Uzmanlar Meclisi tarafından seçilen oğlu Mücteba Hüseyni Hamaney, liderlik görevine geldikten sonra yayınlanan ilk mesajında, “Hürmüz Boğazı’nın kapatılması kozu da kesinlikle devam ettirilmelidir” ifadelerini kullanmıştı.